Özel ders vermeyi araştıran birinin Google'a yazdığı ilk şey para olmuyor. Ölçtüğümüz on öneriden dördü aynı kaygıyı taşıyor: yasak mı, yasal mı, suç mu, vergiye tabi mi.
İki ayrı soru bunlar ve cevapları da ayrı yerlerden geliyor. Yasaklık kim olduğunuza bakıyor, vergi ise ne sıklıkta ders verdiğinize.
Yasak mı? Bu kim olduğunuza bağlı
Devlet okulunda öğretmenseniz
657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 28. maddesi memurlara, Türk Ticaret Kanunu'na göre tacir veya esnaf sayılmalarını gerektirecek bir faaliyette bulunma yasağı getiriyor. Devlet okulunda çalışan bir öğretmen bu kapsamda ve ücret karşılığı düzenli ders vermek yasağın içinde kalıyor.
Dar bir istisna var. 5580 sayılı Özel Öğretim Kurumları Kanunu'nun 8. maddesi, öğretmenlik yapma şartlarını taşıyan devlet memurlarına ilgili birimin izniyle haftada on saati geçmemek üzere ücretli ders görevi verilebileceğini söylüyor. İki şart birlikte okunuyor. İzin alınacak ve on saat aşılmayacak. Bu istisna bir kurumda verilen ders görevi için yazılmış; kendi başınıza öğrenci bulup evde ders vermeyi kapsamıyor.
Öğretmen değilseniz
Üniversite öğrencisisiniz, yeni mezunsunuz, özel sektörde çalışıyorsunuz ya da şu an çalışmıyorsunuz. Bu durumların hiçbirinde özel ders vermenizi yasaklayan bir hüküm yok. Sizin sorunuz ikinci başlıkta.
Özel okulda öğretmenseniz durum ikisinin arasında. 657 sizi bağlamıyor ama iş sözleşmenizde rekabet yasağı ya da kurum dışı ders verme kısıtı olabiliyor. Bunu kanundan değil kendi sözleşmenizden öğrenirsiniz.
Vergi: arada bir mi, düzenli mi
Gelir İdaresi'nin görüşü açık. Öğrencilere ders verilmesi karşılığında alınan ücret serbest meslek kazancı sayılıyor. Bu, ders veren herkesin mükellefiyet açması gerektiği anlamına gelmiyor; ayrım devamlılıkta.
Arada bir ders veriyorsanız. Faaliyet arızi nitelikteyse kazanç Gelir Vergisi Kanunu'nun 82. maddesi kapsamında değerlendiriliyor. Bu maddedeki istisna tutarı 2026 takvim yılı için 350.000 lira. Rakam 31 Aralık 2025 tarihli Resmî Gazete'de yayımlanan 332 sayılı Gelir Vergisi Genel Tebliği'yle belirlendi, 2025 yılında 280.000 liraydı ve her yıl yeniden değerleme oranıyla güncelleniyor.
Düzenli ders veriyorsanız. Devamlılık varsa serbest meslek kazancı doğuyor. Bu da mükellefiyet açmayı, her ders için serbest meslek makbuzu düzenlemeyi ve yıllık beyanname vermeyi getiriyor.
Devamlılığın tanımı kanunda gün ya da saat sayısıyla yazmıyor. Vergi idaresi ve yargı faaliyetin süreklilik gösterip göstermediğine bakıyor. İlan verip öğrenci arıyor musunuz, aynı öğrenciyle aylarca devam ediyor musunuz, gelir düzenli mi. Yaz boyunca haftada üç gün ders veren biriyle, komşusunun çocuğuna sınav öncesi iki saat yardım eden biri aynı yerde durmuyor.
Kendi durumunuzun hangi tarafa düştüğünden emin değilseniz bir mali müşavire yarım saat ayırtmak, sonradan gelen bir tarhiyattan ucuza geliyor.
Yer açmak bambaşka bir kapı
Ölçülen sorgulardan biri "özel ders vermek için yer açmak" diyor. Bir dükkân tutup oraya öğrenci kabul etmeye başladığınızda artık ders vermiyorsunuz, kurum işletiyorsunuz.
5580 sayılı kanun özel öğretim kurumlarını Millî Eğitim Bakanlığı'ndan alınacak kurum açma iznine bağlıyor ve öğrenci etüt eğitim merkezleri de bu kapsamda. İzinsiz açılan yer için idari süreç işliyor. Öğrencinin evinde ya da kendi evinizde birebir ders vermek bu kapsama girmiyor; kanun kurumları düzenliyor.
Online ders bir şeyi değiştirmiyor
Dersi kamera üzerinden vermek vergi tarafında yeni bir kural doğurmuyor. Devamlılık ölçütü aynı şekilde işliyor, serbest meslek kazancı tanımı aynı. Değişen tek şey öğrencinin nerede oturduğu.
657 yasağı için de aynısı geçerli. Memur olmanın getirdiği kısıt dersin fiziksel olarak nerede verildiğine bakmıyor.
Öğrenciyi nerede bulacaksınız
BiBilen'de özel ders kategorisi var. Profilinizi açıyor, hangi dersi hangi seviyede verdiğinizi yazıyor ve bölgenizdeki velilerin listesinde çıkıyorsunuz. Veli sizi görüp doğrudan mesaj atıyor, aradan kimse geçmiyor.
Ücretinizi siz belirliyorsunuz ve kazandığınız dersten pay alınmıyor. BiBilen'in geliri hizmet verenin ödediği abonelik; komisyon ya da ders başına ücret yok. Neyin dahil olduğunu fiyatlandırma sayfasında kalem kalem yazdık.
Ders vermek dışında bir işle uğraşan, mesela boya badana ya da tadilat yapan biriyseniz kâğıt işleri bambaşka bir rejime tabi. Ustalar için vergi muafiyeti ve belge tarafını serbest çalışan ustanın kâğıt işleri rehberinde ayrı yazdık.
Sık sorulan sorular
Özel ders vermek suç mu?
Hayır. Ders vermeyi genel olarak suç sayan bir düzenleme yok. Devlet memurları için 657 sayılı kanunun 28. maddesinden doğan bir yasak var, o da disiplin hukuku alanına giriyor.
Devlet okulunda öğretmenim, hiç ders veremez miyim?
5580 sayılı kanunun 8. maddesi izinle ve haftada on saati aşmamak üzere ücretli ders görevi verilebilmesine imkân tanıyor. Bu bir kurumda verilen görev için geçerli, kendi bulduğunuz öğrenciye evde ders vermek için değil.
Ne kadar kazanırsam vergi öderim?
Ders vermeniz arızi nitelikteyse 2026 için 350.000 liralık istisna geçerli. Faaliyet devamlılık gösteriyorsa tutar ne olursa olsun serbest meslek mükellefiyeti doğuyor.
Serbest meslek makbuzu ne işe yarıyor?
Mükellefiyeti açık olan biri verdiği her hizmet için bu belgeyi düzenliyor. Aldığınız ücreti kayda geçiren şey o; yıllık beyannameniz de bu makbuzların toplamı üzerinden hazırlanıyor.
Veliden nakit alsam fark eder mi?
Ödemenin şekli kazancın niteliğini değiştirmiyor. Gelir Vergisi Kanunu devamlılığa bakıyor; nakit alınan ders de havaleyle ödenen ders de aynı ölçüte tabi. Mükellefiyetiniz açıksa iki durumda da serbest meslek makbuzu düzenlemeniz gerekiyor.