Hizmet platformlarında çalışan ustalar Google'a şunu soruyor: teklif verirken ödenen para geri alınabiliyor mu? Aynı soruyu farklı biçimlerde soranlar da var. Ücret neye göre belirleniyor, teklif kabul edilmezse ne oluyor, numarayı görmek için ödemek şart mı?
Aşağıdakiler modelin kendisi hakkında; hangi platformda çalışıyor olursanız aynı aritmetik geçerli.
Bu sorular kafa karışıklığından çıkmıyor. Model gayet anlaşılır. Sevilmiyor.
Bu modelde iadenin cevabı genelde hayır, ve nedeni ücretin ne karşılığında alındığında saklı. Aşağıdaki tabloya kendi teklif ücretinizi ve kazanma oranınızı koyduğunuzda o ücretin size gerçekte neye mal olduğunu göreceksiniz.
Teklif ücreti ne demek?
Teklif ücreti, teklif başına ödeme alan bir hizmet platformunda müşterinin açtığı işe teklif verebilmek için ustanın peşin ödediği bedeldir. İşi alıp almadığınıza bakmaz. Ödeme teklifi gönderdiğiniz anda gerçekleşir; müşteri size dönmese de, işi başkasına verse de, hiç cevap yazmasa da o para harcanmış olur. Karşılığında müşterinin numarası ve mesaj kutusu açılır, işin kendisi bu paketin içinde yoktur.
Müşteri ilan açıyor, platform ilanı size gösteriyor. Teklif ver'e bastığınız anda ücret hesabınızdan iniyor ve müşterinin numarası açılıyor. Alışverişin tamamı bu.
Teklif ücreti neye göre belirlenir?
Tek bir tarife yok, her platform kendi hesabını kurar. Ücreti belirleyen değişkenler genelde şunlar: işin kategorisi, işin tahmini bedeli, ilanın bulunduğu il, o ilana teklif verebilecek usta sayısı. Pahalı iş ve kalabalık kategori ücreti yukarı çeker. Rakamı ödemeden önce görürsünüz, ama o ilana kaç kişinin daha teklif verdiğini görmezsiniz.
Ustaların anlattığı rakamlar çok geniş bir aralığa yayılıyor. Küçük işlerde onlarca lira, büyük işlerde birkaç yüz lira. Hepsi kullanıcı beyanı, resmî bir tarife değil, ve aradaki fark işin büyüklüğüyle ölçekleniyor. Bu yüzden aşağıdaki hesabı yaparken kendi ödediğiniz rakamı kullanın.
Kazanma oranı
Teklif ücretini tek tek değerlendirmek yanıltıcı. "200 lira verdim, iş 3.000 lira, kârlı" hesabı verdiğiniz her teklifin iş olduğunu varsayar. Olmuyor.
Doğru hesap şu şekilde kuruluyor.
Bir işin gerçek müşteri maliyeti = teklif başına ücret × kaç teklifte bir iş aldığınız
Teklif başına 200 lira ödeyen, ayda 30 teklif veren ve bunun üçünü işe çeviren biri için hesap şöyle işliyor:
| Adım | |
|---|---|
| Teklif başına ödediğiniz | 200 ₺ |
| Ayda verdiğiniz teklif | 30 |
| Aylık teklif gideriniz (200 × 30) | 6.000 ₺ |
| Ayda kazandığınız iş | 3 |
| Kaç teklifte bir iş (30 ÷ 3) | 10 |
| Bir işi kazanmanın maliyeti (200 × 10) | 2.000 ₺ |
Kendi rakamlarınızı koyduğunuzda son satır değişir, formül aynı kalır. Tutması gereken tek şey ortadaki iki rakam: ayda kaç teklif verdiğiniz ve kaçının işe döndüğü.
Yukarıdaki örnekte kazandığınız iş size 2.000 liraya mal oldu. İş 5.000 liralıksa malzeme ve yol daha çıkmadan elinizde 3.000 lira var, ve o rakamın içinde kaybettiğiniz dokuz teklifin bedeli duruyor.
Kazanma oranınız 1/5 ise maliyet 1.000 liraya iner. 1/20 ise 4.000 liraya çıkar. Dikkat edin, bu rakam kazandığınız işi reddetmeniz gerektiği anlamına gelmiyor. O para zaten harcandı, işi almak onu kısmen geri getirir. Söylediği şey başka: o oranla o kanalda teklif vermeye devam etmek zarar ediyor.
Buradaki tuzak, kazanma oranının hesaplanmadan bırakılması. Kaç teklif verdiğinizi hatırlarsınız, kaç iş aldığınızı da hatırlarsınız, ama ikisini birbirine bölmek akla gelmez. Bu ay bir kere bölün. Tahmin ettiğiniz oranla çıkan oran genelde tutmuyor.
Bir de kendi mesleğinizde test edebileceğiniz bir hipotez var. Kışın kombi arızası çoğaldığında ilan sayısı artıyor, peki aynı ilana teklif veren usta sayısı da artıyor mu? Artıyorsa teklif harcamanız yükselirken kazanma oranınız düşüyor demektir. Elimizde bunu ölçen veri yok, ama kendi kaydınızda görebilirsiniz.
Teklif ücreti iade edilir mi?
Genellikle hayır. Teklif başına ödeme modelinde ücret, teklifi gönderdiğiniz anda tahsil edilir ve işin sonucunu takip etmez. Müşteri size dönmese de, işi başkasına verse de para geri gelmez. Yayımlanan iade koşulları dar tanımlı olma eğiliminde; tipik olarak ilanın sahte çıkması ya da iletişim bilgisinin hatalı olması gibi durumları kapsar.
Kullandığınız platformun kendi kullanım koşullarını okuyun. Bu yazı modeli anlatıyor, tek tek şirketlerin güncel kurallarını anlatmıyor. Müşterinin size dönmemesi iade sebebi sayılmaz, çünkü platform size teklif hakkını sattı ve o hakkı teslim etti.
Kural kendi içinde tutarlı. Sattığı şeyi teslim etmiş bir platformdan para geri istemek zor. İtiraz edilecek yer iade masasından çok, sözleşmenin "size teklif hakkı satıyoruz" yazan satırı.
Bu parayı gerçekte kim ödüyor?
Bir usta, kaybettiği tekliflerin maliyetini bir yere yansıtmak zorunda. Cebinden karşılamaya kalkarsa uzun vadede batar. Yansıtabileceği yer fiyat.
2.000 liraya mal olan müşteri, bir sonraki teklifin fiyatını yukarı çekiyor. Ustalar bunu bilinçli bir zam olarak düşünmez bile, "bu işten şu kadar almam lazım" derler ve o rakamın içinde kaybedilen tekliflerin payı vardır.
Bu yüzden teklif ücretinin bir bölümünü müşteri ödüyor. Ne kadarını ödediği rekabete bağlı, hepsini fiyata yansıtamayan usta farkı kendi cebinden karşılıyor. Model ustayı pahalılaştırıyor, pahalı usta müşteriyi kaçırıyor, kaçan müşteri kazanma oranını düşürüyor, düşen oran teklif maliyetini yukarı itiyor ve bir sonraki fiyat teklifi de bu yüzden daha yüksek çıkıyor.
Diğer model: sabit abonelik
Teklif başına ödemek yerine aylık sabit ücret ödersiniz ve teklif vermek serbesttir. BiBilen böyle çalışıyor. Rakamları açık yazıyorum, kendiniz karşılaştırın.
- Aylık 199 ₺, ilk ay ücretsiz (uygulama içi koşullar geçerlidir)
- Teklif başına ücret yok, ücretsiz teklif verme esastır
- Komisyon yok, kazandığınız işten pay alınmaz
- Yıllık paket yok, abonelik uygulama ve mağaza üzerinden yönetilir
Tablodaki "Aylık teklif gideriniz" satırına doğrudan 199 yazın ve üstteki iki satırı boş bırakın. Gideriniz artık kaç teklif verdiğinizden bağımsız. Yirmi teklif verseniz de iki teklif verseniz de aynı rakamı ödüyorsunuz.
Bunun kötü tarafı, iş almadığınız bir ayda da 199 liranın çıkması. Teklif başına ödemede hiç teklif vermezseniz hiç ödemezsiniz. Karşılaştırma tek bir eşiğe iniyor. Teklif ücretiniz düşükse ve ayda yalnızca birkaç teklif veriyorsanız teklif başına ödeme ucuza gelebilir; ücret yüz liranın üzerindeyse iki teklif bile aboneliği geçiyor.
Aylık ücrete neyin dahil olduğunu fiyatlandırma sayfasında kalem kalem yazdık, BiBilen'de nasıl çalışıldığını da BiBilen Ol sayfasında.
Karar verirken bakılacak sayı
Ayda kaç teklif veriyorsunuz?
Teklif başına ödemede bu sayı doğrudan gideriniz. Sabit abonelikte gideriniz sabit, teklif sayısı kazancınızı belirliyor. İki modelin kesiştiği noktayı ancak kendi rakamınızla bulabilirsiniz.
Bu ay not tutun. Kaç teklif verdiniz, kaçı iş oldu, teklif için ne kadar ödediniz, o işlerden cebinize ne kaldı. Dört rakam, bir ay, ve tablo kendini dolduruyor.
BiBilen tarafında merak ettikleriniz için sık sorulan sorulara bakabilirsiniz.
Sık sorulan sorular
Teklif vermek neden ücretli?
Çünkü platformun sattığı ürün işin kendisi değil; müşteriyle temas hakkı. Ücret, o hakkı size teslim ettiği anda tahsil edilir ve işin sonucundan bağımsızdır. Bu yapıda platformun geliri, kazanılan iş sayısından çok verilen teklif sayısıyla birlikte artıyor.
Teklif verme ücreti geri alınır mı?
Genellikle hayır. Platformların yayımladığı iade koşulları dardır ve çoğunlukla ilanın sahte ya da hatalı olması gibi durumları kapsar. Müşterinin size dönmemesi iade sebebi sayılmıyor, çünkü platform teklif hakkını teslim etmiş oluyor.
Teklif kabul edilmezse ne olur?
Ödediğiniz ücret harcanmış olur. Teklif başına ödeme modelinde para, teklifi gönderdiğiniz anda çıkar ve sonucu takip etmez. Bakılacak sayı kazanma oranınız.
BiBilen'de teklif vermek ücretli mi?
Hayır. BiBilen'de ücretsiz teklif verme esastır, komisyon da alınmaz. Tek ödeme aylık 199 ₺ abonelik, ilk ayı ücretsiz.
Ayda çok az teklif veriyorum, hangisi mantıklı?
Teklif ücretiniz düşükse ve ayda birkaç teklif veriyorsanız teklif başına ödeme ucuza gelebilir. Ücret yüz liranın üzerindeyse iki teklif bile 199 lirayı geçtiği için abonelik öne çıkıyor. Kesin cevabı bir aylık kendi kaydınız verir.
